سرطان دهانه رحم

سرطان سینه چیست؟
آبان ۲۴, ۱۳۹۶
پیشگیری از سرطان- قسمت دوم
تیر ۱۷, ۱۳۹۷

سرطان دهانه رحم

http://manshadilab.com/wp-content/uploads/2017/12/127-1.pdf

سرطان دهانه رحم

۶۸ سال سیزدهم، شماره ۱۲۷ ، مرداد ۱۳۹۳
۱۲۷
دکتر محسن منشدی آزمایشگاه تشخیص طبی دکتر منشدی www.manshadilab.com manshadi@hotmail.com
سرطان دهانه رحم چیست؟
سرطان دهانه رحم در اثر رشد کنترل نشده سلو لهای دهانه رحم ایجاد
می ش 􀀯􀀯 ود. دهانه رحم قسمت تنگ پائینی مجرای رحم است که به شکل
یک مخروط، رحم را به مجرای واژن متصل م یکند و کانال زایمان است.
انجمن س 􀀯􀀯 رطان آمریکا تخمین می زند که سالانه ۱۲۰۰۰ زن در ایالات
متحده آمریکا مبتلا به س 􀀯􀀯 رطان دهانه رحم می شوند و در حدود ۴۲۰۰
نفراز این بیماری می میرند. زمانی سرطان پیشرونده دهانه رحم، بیماری
ش 􀀯􀀯 ایعی در ایالات متحده بود. از هنگامی که تس 􀀯􀀯 ت پاپ اس 􀀯􀀯 میر؛ تست
غربالگری که قادر است تغییرات سرطانی و پیش سرطانی دهانه رحم را
تش 􀀯􀀯 خیص دهد رایج شد، میزان س 􀀯􀀯 رطان دهانه رحم در ایالات متحده و
س 􀀯􀀯 ایر کشورهای صنعتی تا ۷۰ درصد کاهش یافت. گرچه در بین برخی
گرو هه 􀀯􀀯 ای جمعیتی در ایالات متحده و در کش 􀀯􀀯 ورهای در حال توس 􀀯􀀯 عه
که دسترس 􀀯􀀯 ی به خدمات درمانی و برنامه های غربالگری محدود اس 􀀯􀀯 ت،
س 􀀯􀀯 رطان دهانه رحم هنوز یک عامل نگران کننده جدی است. در سطح
جهانی، س 􀀯􀀯 رطان دهانه رحم دومین نوع س 􀀯􀀯 رطان شایع در بانوان )بعد از
س 􀀯􀀯 رطان سینه( می باشد. سالانه در حدود ۵۰۰۰۰۰ زن با سرطان دهانه
رحم تش 􀀯􀀯 خیص داده می شوند و تقریباً ۲۵۰۰۰۰ زن هم جان خود را در
اثر ابتلا به این بیماری از دست م یدهند.
س 􀀯􀀯 رطان دهانه رحم به آهستگی شروع م یش 􀀯􀀯 ود. ابتدائی ترین تغییرات
پیش س 􀀯􀀯 رطانی موجب م یگردد که ظاهر س 􀀯􀀯 لول های پوشاننده درون و
بیرون دهانه رحم نس 􀀯􀀯 بت به حالت طبیعی خود تف 􀀯􀀯 اوت پیدا کنند. این
تغییرات در هنگام آزمایش پاپ اس 􀀯􀀯 میر با واژه “س 􀀯􀀯 لول های غیرطبیعی”
یا “آتیپیک” معرفی می ش 􀀯􀀯 وند. گرچه وجود سلول های آتیپیک کاملاً به
ط 􀀯􀀯 ور اختصاصی معرف وضعیت پیش س 􀀯􀀯 رطانی نیس 􀀯􀀯 تند، ولی می تواند
به صورت موقت در پاس 􀀯􀀯 خ به عفون تها یا التهاب س 􀀯􀀯 لو لهای پوش 􀀯􀀯 اننده
دهانه رحم بروز یابند. در وضعیت پیش سرطانی چنانچه درمانی صورت
نگیرد، س 􀀯􀀯 لول های آتیپیک در طول زمان می توانند ظاهر غیرطبیعی تری
به خود گرفته و بسیار احتمال دارد که به سمت سرطانی شدن پیشرفت
نمایند. در بررس 􀀯􀀯 ی پاپ اس 􀀯􀀯 میر، این تغییرات بس 􀀯􀀯 یار غیرطبیعی سلولی
intermediate( ( ب 􀀯􀀯 ه عن 􀀯􀀯 وان ضایع 􀀯􀀯 ات خفیف تا ش 􀀯􀀯 دید س 􀀯􀀯 لول های
سنگفرش 􀀯􀀯 ی داخل مخاطی تعبیر م یش 􀀯􀀯 ود. اگر این س 􀀯􀀯 لول ها س 􀀯􀀯 رطانی
ش 􀀯􀀯 وند، در ابتدا محدود به سطح رویی م یگردند. در صورت عدم درمان،
س 􀀯􀀯 لول های س 􀀯􀀯 رطانی در اثر رش 􀀯􀀯 د درون بافت های حمایت کننده دهانه
رحم می توانند تهاجمی شده و بالقوه به سایر نقاط بدن گسترش یابند.
در حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد سرطان های دهانه رحم، کارسینوم سلول های
سنگفرش 􀀯􀀯 ی هستند که در س 􀀯􀀯 لول های سنگفرشی مس 􀀯􀀯 طحی که سطح
بیرون 􀀯􀀯 ی دهان 􀀯􀀯 ه رحم را می پوش 􀀯􀀯 انند، رخ م یدهند. س 􀀯􀀯 ایر م 􀀯􀀯 وارد دیگر،
آدنوکارسینو مهایی هستند که از س 􀀯􀀯 لو لهای غدد تولید کننده موکوس
که به دهانه رحم باز می ش 􀀯􀀯 وند ) endocervix ( منش 􀀯􀀯 أ م یگیرند. تعداد
کمی از سرطا نهای دهانه رحم تلفیقی از هر دو نوع هستند.
با تش 􀀯􀀯 خیص زودهنگام، سرطان دهانه رحم معمولاً به آسانی قابل درمان
اس 􀀯􀀯 ت. به هر حال، موارد تش 􀀯􀀯 خیص داده نشده در بیش 􀀯􀀯 تر مواقع مرگ زا
اس 􀀯􀀯 ت. با گذر زمان، سرطان دهانه رحم قادر خواهد بود که به بقیه بافت
رحم، مثانه، مقعد و دیواره ش 􀀯􀀯 کم منتشر شود و سرانجام به غدد لنفاوی
لگن برسد و سپس به سایر اندام ها در سرتاسر بدن متاستاز دهد.
عوامل خطرزا
عفونت با ویروس پاپیلومای انس 􀀯􀀯 انی ) HPV ( عامل اصلی ایجاد سرطان
دهانه رحم است. ویروس پاپیلومای انسانی شامل گروهی در حدود ۱۰۰
ویروس اس 􀀯􀀯 ت که موجب بروز زگیل در قس 􀀯􀀯 م تهای مختلفی از بدن از
جمله دهانه رحم می ش 􀀯􀀯 ود و آنهایی که برروی دس 􀀯􀀯 تگاه تناس 􀀯􀀯 لی تأثیر
م یگذارند از طریق تماس جنسی منتشر م یگردند.
انواع ویروس پاپیلومای انس 􀀯􀀯 انی دهانه رحم، بسته به میزان مشارکت آنها
در ایجاد س 􀀯􀀯 رطان دهانه رحم به دو دس 􀀯􀀯 ته “پرخطر” و”ک مخطر” تقسیم
می شوند؛ برای مثال HPV6 و HPV11 مهم ترین عامل ایجاد کننده
زگی لهای تناس 􀀯􀀯 لی هس 􀀯􀀯 تند اما بدلی 􀀯􀀯 ل اینکه بندرت منجر به س 􀀯􀀯 رطان
م یش 􀀯􀀯 وند جزو دس 􀀯􀀯 ته”ک مخطر” مورد توجه قرار م یگیرند. س 􀀯􀀯 ایر انواع
ویروس پاپیلومای انس 􀀯􀀯 انی مانند ۴۵ , ۳۵ ‚ ۳۳ ‚ ۱۸ , HPV 16 بدلیل
اینکه بطور فزایند های با ایجاد سرطان دهانه رحم و واژن مرتبط هستند
جزو دسته “پرخطر” تلقی می شوند.
خانم هایی که در سنین پایین تر تماس جنسی را شروع می کنند، شرکای
جنسی متعددی دارند یا دارای شریک جنسی هستند که شرکای جنسی
متعددی دارد و نیز مبتلایان به عفونت با HIV )ایدز( و یا کس 􀀯􀀯 انی که
دارای سیس 􀀯􀀯 تم ایمنی مهار ش 􀀯􀀯 د های هستند، بیش 􀀯􀀯 تر در مخاطره ابتلای
عفونت با HPV قرار می گیرند. س 􀀯􀀯 یگار کش 􀀯􀀯 یدن بدلیل اینکه سیس 􀀯􀀯 تم
ایمنی را مهار می کند و به DNA سلول های دهانه رحم صدمه می زند،
احتمال خطر ابتلای به سرطان را افزایش م یدهد. افراد سیگاری دو برابر
افراد غیر سیگاری به سرطان دهانه رحم مبتلا می شوند.
پیشگیری
س 􀀯􀀯 رطان دهانه رحم را م یتوان با اجتناب از عوامل خطرزا مانند داشتن
شرکای جنس 􀀯􀀯 ی متعدد، تماس جنسی محافظت نشده، سیگار کشیدن،
غربالگری و درمان ضایعات پیش س 􀀯􀀯 رطانی، پیشگیری نمود. با تشخیص
اولی 􀀯􀀯 ه و درمان نواحی پیش س 􀀯􀀯 رطانی که در دهانه رحم پیدا می ش 􀀯􀀯 وند
م یتوان از پیشرفت آن نواحی بسوی سرطان جلوگیری کرد.
واکسن هایی که از ابتلا به عفونت محافظت م یکنند، از انواع ویروس های
پاپیلومای انس 􀀯􀀯 انی که بیش 􀀯􀀯 ترین عامل ایجاد کننده سرطان دهانه رحم
هس 􀀯􀀯 تند س 􀀯􀀯 اخته ش 􀀯􀀯 ده اند. س 􀀯􀀯 ازمان غذا و دارو ) FDA ( دو واکسن را
برای اس 􀀯􀀯 تفاده دختران و خانم های س 􀀯􀀯 نین ۹ تا ۲۶ س 􀀯􀀯 اله که آنها را در
مقابل ویروس پاپیلومای انس 􀀯􀀯 انی تی په 􀀯􀀯 ای ۱۶ و ۱۸ )عامل ۷۰ درصد
س 􀀯􀀯 رطان های دهانه رح 􀀯􀀯 م( و تیپ های ۶ و ۱۱ )عام 􀀯􀀯 ل حدود ۹۰ درصد
زگیل های تناس 􀀯􀀯 لی( محافظ 􀀯􀀯 ت می کنند، تجویز کرده اس 􀀯􀀯 ت. همچنین
س 􀀯􀀯 ازمان غذا و دارو یکی از واکس 􀀯􀀯 نها را برای اس 􀀯􀀯 تفاده پسران و آقایان
س 􀀯􀀯 نین ۹ تا ۲۶ ساله تجویز کرده اس 􀀯􀀯 ت. توصیه شده است که پسران و
آقایان برای محافظت از ویروس پاپیلومای انسانی از این واکسن استفاده
کنند تا از ش 􀀯􀀯 یوع عفونت به شرکای جنسی ایشان جلوگیری گردد و در
نتیجه خطر پیشرفت سرطان دهانه رحم در شرکای جنسی آنان کاهش
یابد.
واکس 􀀯􀀯 ن ها در س 􀀯􀀯 ه دوز و در دوره زمانی ش 􀀯􀀯ش ماهه تجویز می ش 􀀯􀀯 وند.
واکس 􀀯􀀯 نها ایمنی ایجاد م یکنند ولی چنانچه در س 􀀯􀀯 نین جوانی و قبل از
مواجهه با ویروس تجویز ش 􀀯􀀯 وند مؤثرتر هستند، بنابراین توصیه م یشود
که قبل از شروع فعالیت جنسی تجویز شوند. به هر حال واکس نها برعلیه
تمامی س 􀀯􀀯 رطان های دهانه رحم محافظت ایجاد نم یکنند، لذا غربالگری
روتین حتی اگر خانمی این واکسن را زده باشد توصیه می شود.
علائم و نشانه ها
تغییرات پیش س 􀀯􀀯 رطانی در دهانه رحم معمولاً هیچگونه علائمی از خود
نش 􀀯􀀯 ان نمی دهد و زمانی که بیمار متوجه نشانه های غیر اختصاصی مانند
افزایش ترشحات واژن و یا خونریزی غیرطبیعی مابین دوره های ماهیانه
و یا پس از مقاربت می شود، سرطان معمولاً پیشرفت کرده و ممکن است
به بافت های اطراف نیز گسترش یافته باشد.
موارد بس 􀀯􀀯 یاری به غیر از سرطان وجود دارد که م یتواند باعث ترشحات
و خونریزی غیرطبیعی واژن گردد. این موضوع که بانوان بایس 􀀯􀀯 تی توسط
پزش 􀀯􀀯ک معالجش 􀀯􀀯 ان به دو منظور”بررس 􀀯􀀯 ی علت ایجاد کنن 􀀯􀀯 ده هر گونه
نش 􀀯􀀯 انه ای که ممکن است داشته باش 􀀯􀀯 ند”و “غربالگری منظم پیشگیرانه
حتی اگر هیچ نشانه ای نداشته باشند” معاینه شوند، حائز اهمیت است.
آزمو نهای آزمایشگاهی
• پ 􀀯اپ اس 􀀯میر: پاپ اسمیر به طور گس 􀀯􀀯 ترده برای غربال گری تغییرات
پیش س 􀀯􀀯 رطانی و س 􀀯􀀯 رطانی س 􀀯􀀯 لول های دهانه رحم مورد اس 􀀯􀀯 تفاده قرار
م یگیرد.
• تست HPV DNA : تست مولکولی DNA برای ویروس پاپیلومای
انس 􀀯􀀯 انی موکداً ه 􀀯􀀯 م به عنوان یک تس 􀀯􀀯 ت تکمیلی پاپ اس 􀀯􀀯 میر و هم به
عنوان پیگیری نتایج غیرطبیعی پاپ اسمیر بکار برده می شود. رایج ترین
تس 􀀯􀀯 ت DNA، HPV را در انواع HPV پرخطر شناس 􀀯􀀯 ایی م یکند اما
نمی تواند نوع دقیق آن را تشخیص دهد. تست دیگری به طور اختصاصی
DNA ویروس پاپیلومای انس 􀀯􀀯 انی نوع ۱۶ و ۱۸ )دو تیپی که بیشترین
عامل ایجاد سرطان با HPV هستند( را شناسایی م یکند. تست سومی
هس 􀀯􀀯 ت ک 􀀯􀀯 ه م یتوان 􀀯􀀯 د DNA را در انواع متعدد HPV با ریس 􀀯􀀯ک بالا
تش 􀀯􀀯 خیص دهد و قادر است نش 􀀯􀀯 ان دهد که کدام تیپ ۱۶ یا HPV 18
وجود دارد. چهارمین تس 􀀯􀀯 ت قادر است که RNA را در شایع ترین تیپ
پرخطر HPV تش 􀀯􀀯 خیص دهد. براس 􀀯􀀯 اس اعتقاد مؤسس 􀀯􀀯 ه ملی سرطان
NCI( ( تمامی این تست ها می توانند عفونت ویروس پاپیلومای انسانی را
قبل از تغییرات غیرطبیعی سلولی تشخیص دهند.
توصیه ها
دس 􀀯􀀯 تورالعمل های غربالگری سرطان دهانه رحم که از سوی سازمان های
مختلفی مانند کالج آمریکای 􀀯􀀯 ی زنان و زایمان ) ACOG (، گروه ضربتی
خدمات پیشگیری ایالات متحده ) USPSTF ( و انجمن سرطان آمریکا
ACS( ( منتشر شده است، موارد زیر را توصیه نموده اند:
 غربالگری توأم با تس 􀀯􀀯 ت پاپ اس 􀀯􀀯 میر برای خانم های سنین ۲۱ تا ۲۹
سال هر سه سال یک بار
 غربالگ 􀀯􀀯 ری توأم با تس 􀀯􀀯 ت پاپ اس 􀀯􀀯 میر و تس 􀀯􀀯 ت HPV DNA برای
خانم های سنین ۳۰ تا ۶۵ ساله هر پنج سال یک بار )ترجیحاً( یا هر سه
سال همراه پاپ اسمیر به تنهایی )قابل قبول است(.
این س 􀀯􀀯 ازمان ها موارد غربالگری بیش 􀀯􀀯 تری را ب 􀀯􀀯 رای خان مهایی که
دارای عوامل خطرزایی از قبیل داشتن ( DES (diethylstilbestrol
در رحم، تش 􀀯􀀯 خیص قبلی ضایعات پیش س 􀀯􀀯 رطانی با درجه بالا یا سرطان
دهانه رحم، عفونت با ویروس ایدز یا سیستم ایمنی به خطر افتاده دارند،
توصیه نموده است.
در حالی که دس 􀀯􀀯 تورالعم لهای قدیمی، غربالگری سرطان دهانه رحم را
برای نوجوانان و جوانان س 􀀯􀀯 نین ۱۳ تا ۲۰س 􀀯􀀯 اله، پس از فعالیت جنس 􀀯􀀯 ی
توصیه م ینمودند، دس 􀀯􀀯 تورالعمل های فعلی غربالگ 􀀯􀀯 ری را برای این گروه
س 􀀯􀀯 نی توصیه نمی کند. تس 􀀯􀀯 ت پاپ اس 􀀯􀀯 میر در خانم های زیر ۲۰ س 􀀯􀀯 ال
بدلیل اینکه شیوع س 􀀯􀀯 رطان در این گروه سنی بسیار پایین است توصیه
نم یش 􀀯􀀯 ود. نتایج مثبت کاذب ممکن است بدلیل تغییرات طبیعی سلول
و س 􀀯􀀯 ایر عوامل رخ دهد. نتایج مثبت کاذب همچنین ممکن است موجب
درمان غیرضروری و پرهزینه و نیز ایجاد نگرانی و اضطراب گردد.
این دستورالعمل ها، غربالگری س 􀀯􀀯 رطان دهانه رحم را در بانوان با سنین
بالای ۶۵ س 􀀯􀀯 ال که نتایج منفی در غربالگری های کافی قبلی داش 􀀯􀀯 ته اند
توصیه نم یکند. دس 􀀯􀀯 تورالعمل ها غربالگری کافی قبلی را با س 􀀯􀀯 ه تس 􀀯􀀯 ت
منفی متوالی پاپ اس 􀀯􀀯 میر یا دو تس 􀀯􀀯 ت HPV متوالی منفی در ۱۰ سال
گذشته با تأکید بر ۵ سال اخیر، مشخص م یکنند.
تس تهای تشخیصی
اگر شخصی دارای نتایج غربالگری مثبت باشد، پزشک ممکن است یکی
یا هر دو آزمایش زیر را برای او تجویز نماید:
• کولپوس 􀀯کوپی: این تس 􀀯􀀯 ت تکمیلی ش 􀀯􀀯 امل قرار دادن محلولی شبیه
سرکه در دهانه رحم و بررسی بروز تغییرات غیرطبیعی با استفاده از نور
درخش 􀀯􀀯 ان و دستگاه بزرگنمایی است. کولپوس 􀀯􀀯 کوپی ممکن است شامل
تس 􀀯􀀯 ت Schiller باش 􀀯􀀯 د که در آن ب 􀀯􀀯 ا قرار دادن “ی 􀀯􀀯 د” در دهانه رحم،
س 􀀯􀀯 لول های طبیعی قهو های رنگ و سلول های غیرطبیعی سفید و یا زرد
رنگ نمایان می شوند.
• بیوپس 􀀯ی: اگر نواحی غیرطبیعی در دهانه رحم پیدا شود، پزشک تکه
کوچکی از بافت را برای آزمایش آس 􀀯􀀯 یب شناس 􀀯􀀯 ی برمی دارد. بیوپسی و
ارزیابی میکروس 􀀯􀀯 کوپی تنها راهی هستند که با اطمینان به ما می گویند
که س 􀀯􀀯 لول های غیرطبیعی، س 􀀯􀀯 رطانی، پیش سرطانی و یا واکنش دهنده
به سایر عوامل هستند.
مرحله بندی
اگر س 􀀯􀀯 رطان تشخیص داده شد در آن صورت باید مرحله بندی آن انجام
ش 􀀯􀀯 ود. مرحله بندی یک بررس 􀀯􀀯 ی مفید و هم هجانب های است که مشخص
می کند چه مقدار س 􀀯􀀯 رطان گس 􀀯􀀯 ترش پیدا کرده و چه اندام هایی از بدن
درگی 􀀯􀀯 ر ش 􀀯􀀯 ده اند. دامنه مرحله بن 􀀯􀀯 دی از مرحله ” ۰″ )س 􀀯􀀯 رطان فقط در
سلول های پوش 􀀯􀀯 اننده گردن رحم پیدا م یشوند( تا مرحله ” “IVB
)س 􀀯􀀯 رطان به س 􀀯􀀯 ایر اندام های بدن مانند ریه ها گسترش پیدا کرده است(
گس 􀀯􀀯 ترده اس 􀀯􀀯 ت. مرحله بندی بخش خیل 􀀯􀀯 ی مهمی از روند تش 􀀯􀀯 خیص،
انتخا به 􀀯􀀯 ای روش درمانی و پی شآگهی بیمار بس 􀀯􀀯 ته به درجه س 􀀯􀀯 رطان
است.
درمان
درمان س 􀀯􀀯 رطان دهانه رحم بس 􀀯􀀯 تگی به مرحله بیماری دارد. اگر سرطان
محدود به لایه پوشاننده دهانه رحم یا داخل دهانه رحم باشد، درمان به
طور معمول ش 􀀯􀀯 امل برداشتن سلول های غیرطبیعی از طریق جراحی و یا
کرایوتراپی )فریز کردن س 􀀯􀀯 لول ها یا باف تهای غیرطبیعی( و یا استفاده از
ف نآوری لیزر است.
رو شهای درمان برای س 􀀯􀀯 رطان بس 􀀯􀀯 یار پیشرفته دهانه رحم ممکن است
شامل عمل جراحی برای برداش 􀀯􀀯 تن دهانه رحم و رحم )هیسترکتومی(،
جراحی تکمیلی برای برداش 􀀯􀀯 تن س 􀀯􀀯 ایر بافت ها و اندا مه 􀀯􀀯 ای تحت تأثیر،
پرتودرمانی برای تخریب س 􀀯􀀯 لول های س 􀀯􀀯 رطانی باقی مانده و یا ش 􀀯􀀯 یمی
درمانی باشد.
از آنج 􀀯􀀯 ا که روش ه 􀀯􀀯 ا، درما نها و داروها مدام در ح 􀀯􀀯 ال تغییر و دگرگون
شدن هستند، بیمار بایستی با پزشک خود و همچنین متخصص سرطان
زنان )متخصص در سرطان اندا مهای تناسلی( برای انتخاب بهترین روش
درمانی همکاری نماید.
آزمایشگاه و بالین سرطان دهانه رحم

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*